ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ



ΧΟΡΗΓΟΙ










Φυματίωση από μυκοβακτηρίδιο bovis - Εισαγωγή
“We are now learning the hard way that none are safe until all are safe”

Το AIDS, το SARS, η Γρίππη και η Φυματίωση μας δίδαξαν ότι κανένας δεν πρέπει να αισθάνεται ασφαλής, εάν όλοι οι άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο δεν είναι ασφαλείς. Πριν από τρεις δεκαετίες για να μεταφερθεί ένα λοιμώδες νόσημα από την Κίνα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, έπρεπε να μολυνθούν τουλάχιστον 500 άνθρωποι και χρειαζόταν 6 μήνες για τη μεταφορά. Σήμερα, αρκεί να μολυνθούν 50 άνθρωποι και σε 30 μέρες η νόσος έχει μεταφερθεί.

Η φυματίωση βόιου τύπου έχει ουσιαστικά μηδενισθεί στις ανεπτυγμένες χώρες, ενώ στην Αφρική διανύει επιδημική περίοδο όμοια με της Ευρώπης κατά τις δεκαετίες 1930 και 1940, όπου τα μισά παιδιά έπασχαν από Scrofula με λεμφαδένες και συρίγγια που επέμεναν να «πυορροούν» επί μήνες και χρόνια.

Μικροβιολογία - Επιδημιολογία
Το Μ.Bovis (Μ.Β) ανήκει στο σύμπλεγμα του Μ. Tuberculosis, μαζί με το Μ.Africanum και το M.Microti. Πρόσφατα στην ομάδα αυτή κατετάγησαν το M.Canetti και το Μ.Caprae. To γενετικό υλικό των στελεχών του συμπλέγματος είναι κατά 99,9% όμοιο, και για το λόγο αυτό η διάκριση είναι ιδιαίτερα δυσχερής.

Η καλλιέργεια του Μ.Β σε κοινά καλλιεργητικά υλικά είναι δυσχερής ή και αδύνατη με αποτέλεσμα να μπορεί να διαφύγει η διάγνωση της φυματίωσης.

Απομονώθηκε από τους μαστούς αγελάδων που έπασχαν από φυματίωση, από όπου πήρε και το όνομα, προσβάλλει όμως όλα τα θερμόαιμα ζώα, ιδιαίτερα τα τριχωτά. Αποβάλλεται με τα κόπρανα των ζώων στα οποία μπορεί να παραμείνει επί 5μήνες κατά τη διάρκεια του χειμώνα, 4 μήνες το φθινόπωρο και 2 μήνες το καλοκαίρι. Μέσω των κοπράνων μολύνονται τα λαχανικά, το νερό και η σκόνη από όπου μπορεί να μολυνθεί ο άνθρωπος με εισπνοή ή με κατανάλωση από το στόμα. Στη σκόνη μπορεί να ζει έως και 2 χρόνια.

Όταν μολυνθεί ένα κοπάδι σε μία περιοχή, η μόλυνση διασπείρεται σε όλα τα ζώα, ήμερα ή άγρια, με τη σκόνη, τα χόρτα, τα ούρα και το σάλιο.

Μόλυνση του ανθρώπου
Στις αναπτυγμένες χώρες οι άνθρωποι που ασχολούνται με τα ζώα (βοσκοί), όταν μολυνθούν εμφανίζουν συχνότερα πνευμονική φυματίωση, χωρίς να αποκλείεται και η λεμφαδενική, διότι κυρίως εισπνέουν τα Μ.Β. Στα αστικά κέντρα προέχει η αδενική μορφή διότι η μόλυνση επιτυγχάνεται με βρώση κρέατος που δεν έχει ψηθεί καλά ή γάλακτος που δεν έχει βραστεί καλά ή δεν έχει υποστεί παστερίωση. Γεγονός είναι ότι τα παιδιά των αγροτικών περιοχών είναι πλέον επιρρεπή στη μόλυνση εξ αιτίας εισπνοής Μ.Β ή εισόδου στο στόμα νωπών τροφών ή και των χεριών.

Ο μακροσκοπικός έλεγχος των σπλάγχνων των σφαγείων δεν είναι επαρκής και ασφαλής, διότι δεν υπάρχουν πάντοτε μεγάλα ορατά κοκκιώματα, αλλά μικρά φυμάτια 4-5 χιλ. που μπορεί να διαφύγουν. Η συλλογή άγριων χόρτων, που τόσο πολύ συνηθίζεται στη χώρα μας, θα πρέπει να αποφεύγεται σε μολυσμένες περιοχές ακόμη κι αν τα χόρτα βράζουν καλά. Ο κίνδυνος στις περιπτώσεις αυτές είναι η εισπνοή Μ.Β ή η μόλυνση με τα χέρια. Θα πρέπει να προστατεύονται επίσης οι εργαζόμενοι σε σφαγεία ζώων και να μην επιτρέπεται η σφαγή στα σπίτια ή στις φάρμες. Από ζώα που σφάζονται σε σφαγεία και προέρχονται από περιοχές που έχουν μολυνθεί, θα πρέπει σε συχνά διαστήματα να γίνεται ιστολογική εξέταση σπλάγχνων και λεμφαδένων. Καλός τρόπος ανίχνευσης είναι και η διενέργεια ΦΑ με Μ. Bovis, στα ζώα λίγες μέρες πριν μεταφερθούν στο σφαγείο. Στην περίπτωση αυτή τα ζώα με θετική Φ.Α ελέγχονται με μεγαλύτερη προσοχή.

Νόσος στον άνθρωπο
Πνευμονική νόσο μπορούν να εμφανίσουν οι εισπνέοντες τα Μ.Β, ιδιαίτερα υπερήλικες και ανοσοκατεσταλμένοι. Επίσης μπορεί να εμφανιστεί με την μορφή φυματίωσης οστών ή εντέρου. Τα παιδιά αναπτύσσουν κυρίως επιπολής λεμφαδενίτιδα με τήξη και συρίγγια. Η διάγνωση θα τεθεί με την θετική Φ.Α, ιδιαίτερα χρήσιμη ήταν η αποσυρθείσα φυματίνη 5180 Α Pasteur Merieux, η οποία έχει παρασκευασθεί από 2 Μ.Τ και ένα Μ.Β. Παρά ταύτα θετικό αποτέλεσμα θα δώσει και η RT23, μικρότερης όμως έντασης. Η εξαίρεση προσβεβλημένου λεμφαδένα και η καλλιέργεια πριν αναπτυχθεί συρίγγιο θα επιβεβαιώσει τη διάγνωση. Για το διαχωρισμό Μ.Τ και Μ.Β απαιτείται πολύ έμπειρο εργαστήριο.

Σε περιπτώσεις επιπολής λεμφαδενίτιδας από μυκοβακτηρίδια θα πρέπει να μην ξεχνούμε ότι το συχνότερο αίτιο είναι τα περιβαλλοντικά (άτυπα) μυκοβακτηρίδια, δεύτερο κατά σειρά συχνότητας είναι το Μ.Τ και τέλος το Μ.Bovis το οποίο πλέον είναι σπάνιο σε αναπτυγμένες χώρες. Σε περιπτώσεις όμως που προσβάλλονται κοπάδια ζώων, μπορεί να εμφανισθούν κάποια κρούσματα.

Η θεραπεία περιλαμβάνει κυρίως αντιφυματικά φάρμακα ΙΝΗ, RIF, ΕMB, STM, όχι όμως PZM στην οποία το Μ.Β είναι ανθεκτικό. Η χειρουργική αφαίρεση προσβεβλημένων λεμφαδένων πριν δημιουργηθεί απόστημα, αποτελεί επίσης θεραπεία εκλογής, συγχρόνως με τη φαρμακευτική αγωγή.

Σε περίπτωση εμφάνισης επίμονης επιπολής λεμφαδενίτιδας σε παιδί ή ενήλικο που κατοικεί σε περιοχή όπου εμφανίσθηκαν κρούσματα φυματίωσης σε ζώα από Μ. Bovis, απαιτείται πολύ προσεκτικός χειρισμός από χειρούργους που έχουν πείρα στο χειρισμό επιπολής λεμφαδένων, από παιδιάτρους που γνωρίζουν το θέμα και από εντελώς εξειδικευμένο εργαστήριο για την αναγνώριση της ιστολογικής εικόνας, την άμεση χρώση για μυκοβακτηρίδιο, την καλλιέργεια και την ασφαλή ταυτοποίηση με μοριακές μεθόδους.

Images from Greece...